วันที่ 5 พฤศจิกายน 2568 ดร.สุภาภรณ์ ศรีธัญรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์สุขภาพจิตที่ 10 มอบหมายให้ นายกฤษณ์ ลำพุทธา เป็นผู้แทนศูนย์สุขภาพจิตที่ 10 เข้าร่วมการประชุม “สานพลังภาคีสร้างอนาคตสุขภาพจิตไทย” ณ Victor Club @Sathorn Square กรุงเทพมหานคร ซึ่งจัดขึ้นโดย สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ภายใต้การดำเนินโครงการวิจัยประเมินผลและรวบรวมฐานข้อมูลด้านสุขภาพจิต สนับสนุนโดย สำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ (สำนัก 2) สสส. โดยมี นายแพทย์พงศ์เทพ วงษ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เป็นประธานกล่าวเปิดและบรรยายพิเศษ หัวข้อ “ทิศทางการสนับสนุนการสร้างสุขภาพจิตที่ดีให้กับคนไทย” และ แพทย์หญิงดุษฎี จึงศิรกุลวิทย์ ผู้จัดการแผนงานนโยบายสร้างเสริมสุขภาพจิต บรรยายพิเศษหัวข้อ “ก้าวต่อไปของนโยบายและการขับเคลื่อนงานสุขภาพจิตประเทศไทย” เพื่อชี้ทิศทางความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ในระยะต่อไป
การประชุมครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสะท้อนสถานการณ์สุขภาพจิตของประชาชนไทยที่มีความท้าทายมากขึ้น พร้อมทั้งและเปลี่ยนมุมมองและหารือเกี่ยวกับบทบาทเชิงยุทธศาสตร์ของ สสส. ในการขับเคลื่อนงานด้านสุขภาพจิตร่วมกับภาคีในระดับประเทศให้มีประสิทธิภาพ มีผู้เข้าร่วมจำนวน 25 คน จากเครือข่ายและภาคีด้านสุขภาพจิตทั่วประเทศ ซึ่งเป็นตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ องค์กรสาธารณประโยชน์ และองค์กรภาคประชาสังคม เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์และมุมมองจากการทำงานในพื้นที่ที่หลากหลาย นอกจากนี้ ภาคีเครือข่ายได้มีการร่วมประชุมกลุ่มย่อย เพื่อหารือใน 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่
1.) การค้นหา “จุดคานงัด” (Big Win) ในการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพจิตของคนไทย ซึ่งพบว่าประเด็นสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่น เป็นปัญหาเร่งด่วน จากสถานการณ์การพยายามฆ่าตัวตายที่มีแนวโน้มอายุน้อยลง โรงเรียนคือพื้นที่ยุทธศาสตร์ พ่อแม่ ผู้ปกครองและครู คือ Key Person และพื้นที่ท้องถิ่นต้องถูกให้ความสำคัญ เท่ากับการสร้างระบบนิเวศแห่งการดูแลใจที่ต่อเนื่องและยั่งยืน ความท้าทายของการดำเนินงานสุขภาพจิตไม่ใช่เพียงผลิตองค์ความรู้เพิ่ม แต่คือการทำให้ความรู้ที่มีอยู่นั้น จากหลายหลายภาคีเครือข่ายให้ไปถึงประชาชน รวมถึงกลุ่มเสี่ยงสุขภาพจิต สามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตประจำวันได้
2.) แนวทางพัฒนาโครงการสุขภาพจิตของ สสส. ให้บรรลุผลลัพธ์และผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรม (Outcome & Impact) จากการแลกเปลี่ยน พบว่าจะบรรลุได้ต้องมีคนที่ใช่ ระบบที่สนับสนุน และการสื่อสารที่เข้าถึงได้ เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน และเปลี่ยนทัศนคติทางสังคมเกี่ยวกับสุขภาพจิต ซึ่งสอดคล้องกับการดำเนินงานของศูนย์สุขภาพจิตที่ 10 ที่พัฒนาแนวทางและสร้างเครือข่ายการสื่อสาร “พลเมืองนักสื่อสารสร้างสุข” โดยได้รับงบประมาณจาก สสส. ที่มุ่งเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตสู่ประชาชน ผ่านกลไกและช่องทางการสื่อสารโดยประชาชน (Digital Platform) อันจะนำไปสู่การเข้าถึงแหล่งความรู้ที่ถูกต้อง การมีส่วนร่วมและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านสุขภาพจิตที่เหมาะสม
3.) ทิศทางการบูรณาการฐานข้อมูลสุขภาพจิตเพื่อใช้สนับสนุนการกำหนดนโยบายระดับประเทศ พบว่า ข้อมูลต้องเข้าถึงได้ ใช้ได้จริง และสะท้อนปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง มากกว่าตัวเลขเชิงโครงสร้างอย่างเดียว ซึ่งศูนย์สุขภาพจิตที่ 10 นำเข้าข้อมูลเพื่อการแลกเปลี่ยนที่ประชุมฯ ประเด็นการพัฒนาฐานข้อมูลสุขภาพจิตที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของภาคีเครือข่าย และ สสส. ได้แก่ ฐานข้อมูลการเฝ้าระวังการฆ่าตัวตาย (รง506S) และฐานข้อมูลสุขภาพจิตคนไทย MENTAL HEALTH CHECK IN ของกรมสุขภาพจิต สามารถนำไปชี้เป้าหมาย กำหนดแนวทางและมาตรการการขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาด้านสุขภาพจิตในระดับพื้นที่/โครงการได้
การประชุมครั้งนี้ เป็นโอกาสให้ศูนย์สุขภาพจิตที่ 10 และภาคีจากหลากหลายพื้นที่ได้ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์และข้อเสนอเชิงปฏิบัติ เพื่อนำไปสู่การกำหนดบทบาทของ สสส. ในการสนับสนุนงานด้านสุขภาพจิตให้สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนและเครือข่ายในพื้นที่อย่างเหมาะสมต่อไป